Rasilimali
Viwango vya VAT Tanzania vikielezwa: 18% ya kawaida na 16% mpya
Kiwango cha kawaida cha VAT Tanzania Bara ni 18%. Tangu Septemba 2025, kiwango kidogo zaidi cha 16% pia kimekuwepo kisheria kwa aina mahususi ya muamala — hivi ndivyo hasa kinachohusika, na kisichobadilika.
Kiwango cha kawaida cha VAT Tanzania Bara kinabaki 18%, kikithibitishwa kwenye jedwali la sasa la viwango vya VAT la TRA. Hilo halijabadilika.
Kiwango kilichopunguzwa cha 16% kiliongezwa na Sheria ya Fedha ya 2025, kama kifungu kidogo kipya cha Sheria ya VAT. Kinatumika hasa kwa usambazaji wenye kiwango cha kawaida unaofanyika Tanzania Bara kwa mnunuzi ambaye hajasajiliwa VAT — mauzo ya B2C — ambapo mnunuzi huyo hulipa kupitia benki au mfumo wa malipo ya kielektroniki ulioidhinishwa na Kamishna Mkuu. Tarehe ya kuanza kutumika kwa kifungu hicho imeandikwa ndani ya sheria yenyewe: 1 Septemba 2025.
Huu ni upunguzaji finyu, si upunguzaji wa jumla wa kiwango — baadhi ya muhtasari za vyanzo vya pili huueleza kwa uzembe kama "VAT imepunguzwa hadi 16%," jambo linalozidisha hali halisi. Mauzo ya fedha taslimu, mauzo kwa biashara iliyosajiliwa VAT, au mauzo nje ya Tanzania Bara hayaathiriwi na yanabaki kiwango cha kawaida cha 18%.
Jambo moja la kutaja wazi: tangazo rasmi la TRA kuhusu kiwango hiki, la tarehe 2 Septemba 2025, linasema utekelezaji kamili wa kiutendaji — hasa, ni watu gani wanaostahili na mifumo ipi ya malipo ya kielektroniki inahesabika "iliyoidhinishwa" — ilikuwa bado inasubiri tangazo jingine kutoka kwa Kamishna Mkuu wakati huo. Kufikia uthibitisho wa mwisho wa ukurasa huu, hakuna tangazo la ufuatiliaji lililopatikana likikamilisha maelezo hayo. Kwa maneno rahisi: kiwango cha 16% ni halisi na kinatumika kisheria, lakini thibitisha wigo wa sasa wa kiutendaji na TRA (au mshauri wako wa kodi) kabla ya kudhani kinatumika kwa mauzo au njia maalum ya malipo.
Kikokotoo cha markup/margin cha PowerSales kwa makusudi hakijumuishi VAT kwenye matokeo yake — bei na kodi ni hesabu tofauti, na ukurasa huu upo ili upande wa kodi upate chanzo sahihi badala ya kukisiwa.
Ione ikifanya kazi
Ungependa kuona jinsi hili linavyofanya kazi kwenye PowerSales?
Weka miadi ya onyesho nasi tutakuonyesha — tukitumia bidhaa na matawi yako mwenyewe kama mfano.
Vyanzo
Kila taarifa hapo juu imetajwa dhidi ya chanzo asili hapa chini — thibitisha moja kwa moja kwa jambo lolote linalobadilika kwa wakati.
Makala Zinazohusiana
EFD dhidi ya VFD: ni ipi inafaa kwa usajili wa TRA wa duka lako?
Kila biashara inayouza Tanzania inatakiwa kusajili mauzo yake kupitia Mamlaka ya Mapato Tanzania (TRA). Kuna njia mbili za kufanya hivyo — kifaa halisi cha EFD, au VFD inayotegemea programu. Hii ndiyo tofauti halisi kati yao.
Je, ninahitaji kusajili EFD ya TRA? Viwango vya mapato vikielezwa
Kama biashara yako inatakiwa kutumia Electronic Fiscal Device (EFD) au Virtual Fiscal Device (VFD) hutegemea mapato, na kwa baadhi ya sekta, hutumika bila kujali mapato. Haya ndiyo hasa mwongozo wa TRA unavyosema.
Ngazi za kodi ya makisio zikielezwa
Kwa duka dogo la eneo moja, kodi ya makisio — kiasi kisicho na mabadiliko au cha kutegemea mapato badala ya kodi ya kawaida ya mapato inayopanda — mara nyingi ina uhusiano zaidi wa kila siku kuliko VAT. Haya ndiyo ngazi za sasa na wanaostahili.
